Het moederschap: vragen & verwonderen

Zeker weet ik het niet, maar mogelijk, mogelijk, zou een ander kind dan ikzelf in mijn gezin-van-herkomst prima gefunctioneerd hebben. Ik denk dat ik op zich ook wel prima functioneerde (als in: ik zorgde niet voor veel problemen), al had ik wel elke dag buikpijn waar ik niets over durfde zeggen. Maar langs de buitenkant gezien waren we een heel ‘gewoon’ gezin: moeder en vader, moeder jarenlang thuis voor de kinderen, elke middag gingen we thuis warm eten, we werden nooit in de opvang gestopt, jaarlijks een reisje naar zee, …

Toen ik het huis uit ging, ‘op kot’ om te gaan studeren, werd ik depressief. Ik kreeg medicatie van een kettingrokende psychiater. Ik hield aanvankelijk verborgen voor mijn ouders dat het niet goed met me ging, maar onder invloed van de medicatie lag ik dagenlang op bed, niet in staat mijn armen en benen op te heffen. Ik kwam vliegensvlug ongeveer vijf kilo bij die ik nooit meer kwijt gespeeld ben. Op mijn ééntje besloot ik te stoppen met die medicatie. Ik zou het zelf wel doen.

Een deel van ‘het zelf doen’ was dat ik met mijn ouders zou praten over hoe het voor mij was geweest op te groeien in mijn gezin-van-herkomst. Ik nodigde mijn moeder een keer uit om te eten om te vertellen over de parentificatie door op te groeien in een gezin met kinderen met een handicap. Ze wou niet luisteren, zei dat ze altijd een goede moeder was geweest en vertrok. Destijds zag ik haar ups en downs gerelateerd aan die zorg in ons gezin, intussen zijn we twaalf jaar verder en heb ik genoeg meegemaakt om te weten dat ze ook een vrij labiele aard heeft en bijvoorbeeld haar interesse heel snel verliest.

Intussen zijn we dus twaalf jaar verder en ben ik zelf moeder van twee kinderen. Ik heb de indruk dat mijn eigen moeder zich nooit veel vragen stelde over het moederschap, maar zich er ook weinig over verwonderde. Ik stel me elke dag vragen over het moederschap en doe niet anders dan me verwonderen. Mijn moeder knuffelde ons nooit (als we het probeerden, riep ze dat dat pijn deed – vrij vreemd achteraf gezien) terwijl ik mijn jongens tot in den treure kus en knuffel en kietel en aai. En daarbij zeg ik dan hoe blij ik met hen ben.

Maar goed. We zijn dus twaalf jaar verder. Ik ben in de dertig en nu pas, nu pas!, heb ik hoop dat ik mijn niet eens extreme opvoedingssituatie thuis aan het verwerken ben. Bij mijn weten ben ik slechts sporadisch geslagen (dat was precies iets dat in die tijd nog gebeurde – het ging bij ons niet om een pedagogische tik, de vingers van mijn moeder stonden letterlijk wel eens in mijn vel ‘afgedrukt’), en is er verder niets heel ergs gebeurd, behalve dat ik als kind meer verantwoordelijkheid nam dan ik aankon, dat ik het gevoel heb weinig vertrouwd te zijn, aangemoedigd, gesteund en gezien en dat ik mijn moeder niet echt kon vertrouwen en dat mijn vader nogal ‘afwezig’ was. En ook dat ik het gevoel had dat ik maar niet te moeilijk moest doen omdat dat te lastig was, thuis. Maar eerlijk, wie heeft er een ‘normale’ jeugd gehad met twee levenslustige gelukkige ouders? En wat is dat dan, ‘normaal’?

In het emotionele lichaamswerk verwerk ik de pijn. Eindelijk, ik ben ouder dan dertig en begin me eindelijk wat vrijer te voelen.

Maar intussen ben ik zelf moeder. En na elke sessie bij Pim tolt mijn hoofd. Welke groeven trek ik in het leven van mijn jongens? Gaan ze later ergens bij een therapeute vertellen dat hun moeder jarenlang geworsteld heeft met het alleenstaande-moederschap en dat ze daar last van hadden? Dat ik ze wel eens huilend in bad heb gezet? Gaan ze beschadigd zijn door de kussen en knuffels die ik hen geef en doordat ik benadruk hoe blij ik met hen ben? Gaat de peuter op een dag beseffen dat hij liever een eigen bed had dan elke nacht bij me te slapen? Groeien ze met het beeld op van een moeder die altijd moe is? Die hen vaak heeft achter gelaten omdat ze ging werken? Die afwezig was? Herinneren ze zich de momenten waarop ik van uitputting en onmacht kwaad ben geworden? Voelen ze zich veilig of onveilig? Gaan ze later tegen hun therapeut vertellen dat ik liever de krant las dan mee met de lego te spelen? Hebben ze last van het feit dat ze naar de kinderopvang zijn gegaan?

Met de Kleuter is het vaak sowieso complex, maar dat is ook al heel zijn leven zo. Ik ben nog steeds in blijde verwachting van hulp – intussen sta ik al negen maanden op een wachtlijst voor opvoedingsondersteuning en heb ik nog steeds geen nieuws. Wat er o.a. aan de hand is, is dat hij intellectueel heel sterk is, maar emotioneel op een veel lager niveau functioneert. En dat maakt het soms allemaal heel explosief.

Met de Peuter gaat alles heel de tijd vanzelf en ik heb vaak het gevoel dat hij het beste in me naar boven haalt. Een nogal zweverige vriendin zei me eens dat hij een heel bijzonder spiritueel kind is. Ach, het zal best. Hij lijkt goed in zijn vel te zitten, heeft het gezellig hier, plaagt een beetje en is wel eens ondeugend, komt ook kussen en knuffelen en flemen. Als ik een nacht weg ben gebleven voor het werk gebeurt het dat hij oogcontact weigert als ik dan terug kom. Ik weet niet goed wat dat betekent, maar dat trekt altijd weer bij en dan hebben we het reuze fijn. Is dat echt, of past het kind zich aan aan mijn draagkracht? Ik weet het niet.

Ik hoop dat ik die twee mannetjes van me zo onbeschadigd mogelijk door hun jeugd kan loodsen. Maar ik vraag me elke dag af of (ik) dat kan. En hoe dan.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

18 gedachtes over “Het moederschap: vragen & verwonderen

  1. Ik heb me die vragen ook al vaak gesteld. Soms hardop bij een therapeut. Ik troost me (op de goede dagen) met het antwoord dat ik de juiste moeder ben voor mijn kind en dat een perfecte moeder willen zijn zeker geen goed idee is. Ieder kind heeft iets nodig om zich tegen af te zetten, heeft noodzakelijk verlies nodig om te kunnen groeien (goed boek van Judith Viorst) en zal sowieso later zeggen dat hij of zij iets gemist heeft of een te veel gekregen heeft van iets anders. Maar pijnlijk is het wel, het idee dat we onze kinderen met pijn opzadelen. En zeker als alleenstaande moeder rust er daarin veel verantwoordelijkheid op vermoeide schouders. Als je antwoorden vindt op je vragen, hoor ik ze graag.

  2. Ik ga hier iets heel eerlijk vertellen, maar ik voel me pas vrij sinds mijn mama is overleden, hoe erg is dat hé,…..maar de waarheid. En ik lig wakker van dit soort vragen, de scheiding, de dood van zijn nichtje, zijn problematiek, ik die niet altijd wist hoe met hem om te gaan,…ik trek me op aan het feit dat hij momenteel openbloeit en zich sociaal beter gaat gedragen,…….je doet wat je kan,…en groeven gaan er altijd zijn,.maar ik weet zeker dat de knuffels veel goed maken!

  3. Veel vragen die ik mij ook al heb gesteld… Ga ik ze niet schaden, mijn kinderen? Met wat zadel ik ze op? Met vanalles, ongetwijfeld… Maar het kan ook niet anders hé. Ik denk wel dat, omdat ik bewust aan mijzelf werk, met mijn eigen groeiproces bezig ben, ze wel een goed voorbeeld geef. En dat doe jij toch ook? Dat is toch een cadeau, zo’n moeder die ondanks alles er blijft voor gaan, ambitie heeft in haar werk, in haar opvoeding, en daarnaast ook nog eens afrekent met de demonen uit haar verleden?!
    (Bovendien denk ik dat “iedereen” wel baat zou hebben bij een therapeut, zo nu en dan wat inzicht of een andere blik, kan nooit kwaad)

  4. Mag ik heel eerlijk zijn? Ik heb me dat nog nooit afgevraagd en ik heb ook drie kinderen. Ik doe gewoon elke dag m’n stinkende best en de ene dag lukt dat beter dan de andere. Zolang er thuis niet echt veel misloopt (dus ik heb het absoluut niet over erge zaken als mishandeling of verwaarlozing of wat dan ook!), denk ik dat een kind zich zeker veilig voelt. Uiteraard kan je altijd gaan graven en dingen vinden. Ook ik, veilig opgevoed in een gezin van drie kinderen, zie nu waar m’n ouders niet zo goed in waren, maar zolang dat ‘kleine’ zaken zijn, is dat denk ik heel oké. En normaal. Ik vind het echt heel goed dat mensen in therapie gaan omwille van wat ook, maar vooruit lopen op de eventuele therapie die je kinderen zouden volgen later omdat er hier en daar iets niet goed liep, nee, dat vind ik een brug te ver. Ik volg je blog al lang en ik bewonder je doorzettingsvermogen. Hoe jij je leven probeert te fiksen, is knap en ik ben er bijna zeker van dat je kinderen dat later zullen beseffen. En uiteraard komt er een periode dat je kinderen zich tegen je afzetten; hebben we dat niet allemaal gedaan? Ik zou je dus aanraden om er wat minder over te piekeren, maar ik vermoed dat je zo niet in elkaar zit 🙂

    • Toen er nog een man/vader in ons gezin was, stelde ik me (ook) veel minder vragen. Ik ging mee met de flow en had er vertrouwen in. Nu ik als mama al 10 maand voor 99% insta voor de emotionele, logistieke en financiële zorgen voor mijn 2 kindjes, sta ik er elke dag bij stil. Is dat omdat ik me schuldig voel omdat ze in een éénoudergezin opgroeien ? Mijn ideaal was natuurlijk om ze te laten opgroeien in een gezin met een mama en een papa, beiden fysiek en emotioneel aanwezig en in een liefdevolle relatie om de kindjes zo het “voorbeel” van liefde te toen.
      Wie zal het zeggen of een kind zich al dan niet veilig voelt… Veel hangt ook af van het karakter van het kind, denk ik.
      Ik doe nu elke dag veel meer mijn best maar toch blijven de vragen en twijfels… Het leven als alleenstaande mama kan je je niet voorstellen tenzij je er zelf in zit… Tuurlijk wil ik geloven en erop vertrouwen dat mijn dagelijkse zorgen en knuffels en woorden opwegen tegen de moeilijke momenten waar ik al eens boos word of verdrietig of moe ben. En elke dag begin ik opnieuw en probeer ik beter.

  5. twee dingen die ik bedenk.
    Ten eerste: ik denk dat niemand een volledig normale jeugd, en aansluitend: een volledig normaal leven heeft. Wat ik wel denk, is dat wat een jeugd ‘slecht’ of ‘zwaar’ of welke neutrale woorden er nog zijn, niet echt afhangt van concrete gebeurtenissen. En ik denk (hoop) dat je dat zelf ook voelt. Je ouders zijn duidelijk niet de meest normale mensen, want anders had je niet zo’n lange contactbreuk intussen. Onderschat aub niet de impact die volwassenen op kinderen hebben.

    Ik merk sterk bij mezelf dat ik wil roepen: stop met te zeggen dat het allemaal wel meevalt, als het dat duidelijk niet doet en voelt! Door het uit te spreken kan je een slachtoffer worden. Maar het kan je ook helpen erover te groeien, er weer controle over te krijgen, en het je niet langer laten te bepalen, noch in overdreven aanwezige vorm (slachtoffer) noch in de onderdrukkende vorm (zoals lijkt te gebeuren als je schrijft dat je een redelijk normale jeugd hebt gehad, maar tegelijk wel zegt elke dag buikpijn te hebben, harder dan anderen geslaan te zijn, en geen gesprek met je ouders of moeder hebt kunnen opzetten). Ik hoop dat ik je hiermee niet aanval want dat is zeker niet de bedoeling. Ik wil gewoon tonen dat het voor mij als toeschouwer frustrerend is dat een intelligent en compassievol iemand als jij dat niet voor jezelf bent.

    Dan ten tweede: over onze eigen rol als moeder. Ik heb mij over die schrik gezet. Door therapie, door het feit dat ik een optimistisch kind heb, en misschien ook door mijn leeftijd. Ik heb altijd gezegd dat jonge moeders op een aantal vlakken (niet allemaal, allicht) veel meer gewoon doen en zich pas achteraf zorgen maken. Ik ben minstens evenveel bezig, zo niet meer, met mijn eigen welzijn en ervaringen dan dat van mijn zoon. En ik schaam me daar niet om. Meer nog: het maakt mij een goede moeder, die vrij stevig op haar benen staat. Ik kan daar wel uren over doorgaan, maar niet hier 🙂

  6. Is dat niet een schrik die bijna elke moeder heeft? Ik heb ze alleszins, die schrik dat ik mijn kinderen ook littekens bezorg. Ik weet dat ik ze onmogelijk ongehavend kan laten opgroeien, niemand kan voor een vlekkeloze jeugd zorgen. Ik kan alleen maar hopen dat ik ze geen zware ballast meegeef. Dat het blijft bij een mama die af en toe uit haar vel schiet, faalt en tekortschiet. Dat het niet systematisch is en dat, als ze er op terugkijken, ze de liefde niet in twijfel kunnen trekken..

  7. Ach, elke ouder maakt fouten maar daarmee bezorg je je kinderen nog geen trauma’s hoor. De perfecte ouder bestaat niet, het perfecte kind ook niet. Een warm nest, met al zijn gebreken, is al meer dan genoeg en veel meer dan wat veel andere kinderen hebben.

    Je zinnetje ” Wat er o.a. aan de hand is, is dat hij intellectueel heel sterk is, maar emotioneel op een veel lager niveau functioneert.” doet mij trouwens ook wat aan onze kleuterzoon denken. Hij zit intellectueel een stuk verder dan zijn leeftijdsgenootjes maar is op emotioneel vlak een gewone kleuter en dat botst soms in zijn hoofd. Al lijkt dat de laatste maanden wel wat beter te lukken.

    • Ik sluit me volmondig aan bij Storm. Het zal wel loslopen met die trauma’s!
      En over slimme kleuters gesproken: hier bij twee kinderen ook redelijk helse kleuterjaren (vooral het tweede jaar, het eerste jaar was het nog wel enigszins leuk om naar school te gaan omdat dat toen compleet nieuw was). In groep 3 zien leerkrachten opeens dat de kinderen niet gemiddeld zijn, omdat er dan meer vergelijking is in “meetbare” vaardigheden. Als ouder zie je dat volgens mij veel eerder. Mocht het lukken om thuis/bij de opvang ander, uitdagender materiaal aan te bieden dan op school, zou ik dat vooral eens proberen 😉
      Overigens heeft onze basisschool een maatschappelijk werker in dienst, waar je vrij kunt binnenlopen. Zij bemiddelt ook bij instanties – is er bij jou misschien ook zo’n mogelijkheid tot “wachtlijstbemiddeling” voor je hulpvraag?

  8. Herkenbaar. Sowieso maakt elke ouder fouten, maar ik vermoed dat het grote verschil is als je dit nu en later ook tegenover je kinderen kan erkennen en toegeven dat je soms in de fout gegaan bent. Dat ze zich geliefd voelen om wie ze zijn, dat je oprechte interesse in hun persoon hebt. Jij doet ook maar je uiterste best en het feit dat je zo aan jezelf werkt is een voorbeeld voor je kinderen. Je bent niet alleen met die worsteling.

  9. Wat je schrijft over je jeugd is zo herkenbaar. Ook ik ben opgegroeid in een gezin waar het langs de buitenkant allemaal goed ging. Maar er was geen communicatie, geen interesse, zeer voorwaardelijke liefde, geen ruimte om mezelf te zijn. Geen dingen dus die je als kind kan zien en waar je dus een patroon voor ontwikkelt om ermee om te gaan. Ik ben bijna veertig en ben nog altijd bezig om dat patroon een beetje te doorbreken. Ik neem nu ook eindelijk mijn ouders niets meer kwalijk.
    Naar mijn eigen kinderen toe heb ik dezelfde zorgen als diegene die jij beschrijft. Wat ik als volwassen kind heel erg heb gemist heb is de openheid om over het verleden te praten, fouten toe te geven. Daarom hoop ik nog altijd dat als je dat later wel doet, en meer nog, op dat moment er ook nog altijd voor hen bent, hen steunt, en doet wat je kan, de relatie hen dan wel steunt en laat groeien.

  10. ik hoop altijd dat mijn kinderen opgroeien zoals ik zelf ben opgegroeid, ik denk dat ik het gelijklopend aanpak als mijn ouders indertijd….uiteraard mijmer ik wel eens door over dingen en ik ben ook verre van de perfecte ouder maar ik heb de indruk dat mijn kinderen gelukkig zijn en dat is voor mij de belangrijkste graadmeter. Wat ik hier al vaak lees is enorm veel liefde voor die twee pagadders van je, als wij het al voelen, hoe moet het dan niet voor hen zijn?

  11. Mooie post en gezien de reacties leeft het inderdaad bij heel veel ouders. De drang om het goed (beter) te doen en de angst om fouten te maken die je kind zou kunnen schaden.

    @Lies wat je zegt ivm het erkennen van fouten naar je kinderen toe is volgens mij heel belangrijk en kan veel goedmaken. Gewoon toegeven dat je het ook allemaal niet weet kan helend werken.
    Volgens mij was de vorige generatie daar niet zo goed in. Langs de ene kant vond ik het wel veilig om te denken dat ouders het allemaal wisten en altijd gelijk hadden, langs de andere kant leert het je niet om te vertrouwen op je eigen gevoel en mening. Bij mij is het besef,dat wat ik denk en voel evenveel waarde heeft, pas laat gekomen en soms moet ik er nog tegen vechten. Ik probreer om mijn kind op te voeden met het besef dat ook zij het soms beter weet en daar gerust op mag vertrouwen tegelijkertijd wil ik er zijn op momenten dat het fout loopt. Een moeilijk evenwicht want je wil ze op voorhand tegen alles beschermen. Met vallen en opstaan zeker? Zowel voor de ouders als voor de kinderen.

  12. Ik denk dat de peuter wat graag bij je slaapt, maar spreken we toch snel een keer af zodat ik je dat lang beloofde peuterbed kan bezorgen? 😉

  13. Feit: we maken allemaal fouten, ook bedoelen we alles goed en hebben we onze redenen
    Feit: iederéén kan wel enkele puntjes opsommen van zaken die ze ‘anders dan hun eigen ouders’ zouden doen
    Feit: vaak is het pas wanneer je zelf ouder bent, dat je de beslissingen van je ouders in een correct daglicht ziet

    Nu, jouw situatie lijkt me wel van een andere orde. Ik ken je moeder natuurlijk niet. Mijn natuurlijke reactie zou zijn “probeer een opbouwend gesprek te hebben om haar te vragen naar het WAAROM van een aantal heel specifieke beslissingen/houdingen/meningen” geen idee of dat een optie is voor je.

    Mijn moeder liet me zelden of nooit “uit logeren” gaan. In noodgevallen naar de grootouders (de ene kant had liever geen ‘last’ van kinderen, de andere was nogal los in discipline waardoor ik altijd als een opstandig kind huiswaarts keerde) en pas na heel veel jaren en heel veel gezaag al eens bij een vriendinnetje. Mijn moeder was van het standpunt “dan moet ik die kinderen ook hier uitnodigen en dat gaat niet”. Dat we destijds (jaren ’80) het financieel alles behalve makkelijk hadden thuis, besef je als kind niet. Dat je moeder iemand is die op haar rust gesteld is, kan je dan niet vatten. Dat ze zelf een hoop emotionele bagage moet overgehouden hebben aan een moeder die haar drie dochters de schuld gaf van haar ellendige leven (ze had zo graag blijven werken, maar in die tijd werd je ontslagen van het moment dat je zwanger was), kon ik niet vermoeden.

    Ik heb dus in de loop van de jaren begrip gekregen voor haar beslissingen. Besef nu als mama eens te meer hoe moeilijk de keuzes soms zijn. Ik heb het haar lang kwalijk genomen, dat ze aan de grondslag lag van mijn angsten om alleen te zijn, mijn paniekaanvallen. Ik heb geleerd dat ik bepaalde zaken anders zal aanpakken, maar ik heb ook geleerd om haar die keuzes van destijds niet meer kwalijk te nemen.

  14. Het moederschap brengt nogal wat met zich mee he! Ik heb mezelf zoveel beter leren kennen door mijn kinderen. Mijn jongens reflecteren in hun doen en laten erg veel over mezelf en over de relatie met mijn ouders (ook vooral moeder). Het verwondert mij ook nog elke dag! Die kracht is zo groot… Pas als je zelf die verantwoordelijkheid draagt, die liefde, dat schuldgevoel, die moedeloosheid, die kracht, die energie en die grootsheid voelt, wordt er veel duidelijk. Het moederschap verandert je onherroepelijk. En ook ik stel me al die vragen constant en ben bang dat ik mijn kinderen beschadig…

  15. Zo herkenbaar! Ik heb nu twee jaar slechts sporadisch contact met mijn ouders omdat hun vreemde manier van denken en nooit kunnen accepteren dat ik gelukkig ben door mezelf te zijn en niet te doen “zoals het hoort”. Ik kon niet meer, was uitgeput daar de relatie, ik voelde me vaak de ouder, de verstandige en mijn ouders zag ik als schreeuwende kinderen. Ik gaf jarenlang toe aan hun grollen om de boel rustig te houden. De lieve vrede te bewaren. Maar ik kan het niet meer opbrengen. Het enge is… Hoe ouder ik word hoe meer trekjes ik van hen in mijzelf herken. Ik hoop zo dat ik daar boven kan staan en dat mijn relaxe vredelievende, doe vooral waar je gelukkig van wordt, sterker is dan het aangeleerde doen waardoor de buitenwereld denkt dat je perfect bent
    .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s