Instinct

Femma is een eigentijdse en eigenzinnige vrouwenorganisatie met een duidelijke visie op mens & samenleving. Femma praat mee over wat vrouwen vandaag denken, voelen & beleven. Femma verdedigt de belangen van vrouwen met minder kansen en in het bijzonder alleenstaande vrouwen. De organisatie ijvert voor emancipatie van vrouwen en gendergelijkheid, o.a. via het informeren en sensibiliseren van vrouwen, beleidsmakers en andere actoren.

Ik ben vereerd dat ik voor Femma tweewekelijks een blokstukje mag schrijven. Onderstaand stukje is geschreven voor Femma en verschenen op hun website.

Meer over Femma? Neem hier een kijkje!

Instinct

Uiteraard vind ik dat mannen en vrouwen gelijke kansen moeten hebben op de arbeidsmarkt. Ik vind dat mannen en vrouwen gelijk loon voor gelijk werk moeten krijgen en dat doorgroeimogelijkheden gelijk moeten zijn voor mannen en vrouwen.

Hoe normaal ik gelijkheid ook vind, ik merk in de realiteit dat de structuren niet altijd gericht zijn op die gelijkheid van kansen. Ik heb zelf enkele jaren aan de universiteit gewerkt. De meeste collega’s daar waren mannen, en met name de collega’s in hogere posities. Dat betekent dat ik daar altijd vergaderde met oudere mannen. Hoe je het ook draait of keert: als je 25 bent is het niet makkelijk om veel tegenwicht te bieden bij een mannelijke professor van 52. Ik merkte steeds dat de combinatie van functie (professor!), leeftijd (ongeveer het dubbele van mezelf) en geslacht (man) maakte dat er een zeker overwicht was. Zet een jonge vrouw van 25 in een kamer met 3 professoren van 52, en het wordt wel erg spannend om je ideeën te presenteren of je mening te zeggen, of erger nog: tegen hun ideeën in te gaan.

Ik werd ook beoordeeld door die mannen. Ik geloof zelf dat mannen accenten leggen bij beoordeling, en dat het voor mannen van 52 niet altijd makkelijk is inzicht te krijgen in de context van een 25-jarige werkneemster. Bovendien is het zo dat de jaren (tussen 20 en 30 ) waarin je op de universiteit je wetenschappelijke carrière moet aftrappen met een doctoraat (dat bloed, zweet, tranen maar vooral ook rust en tijd kost), ook de jaren zijn waarin waarschijnlijk kinderen krijgt als vrouw. Ik werd moeder in die periode, en ik merkte dat dat best complex was voor het onderzoek. Niet alleen liep ik veel vertraging op, ook moest ik beargumenteerd verlengingen van mijn contract aanvragen omdat ik in zwangerschapsverlof was geweest en een langere onderzoeksperiode in het buitenland – zeer gewaardeerd op een wetenschappelijk cv! – was te complex om georganiseerd te krijgen.

Dat zijn elementen die volgens mij bijdragen aan het trieste effect dat maar één op de tien professoren vrouw is. Ik heb alleszins een afslag genomen. Weg van de universiteit. Mogelijk lag mijn talent ook niet daar. En nu heb ik de baan van mijn leven. Eind goed, al goed.

Maar daar ging ik het eigenlijk niet over hebben in dit stukje. Wat ik wou aantonen is dat in mijn hoofd gelijkheid normaal is, maar in de structuren (nog) niet. Toen ik overigens las in Femma-magazine dat Bart Eeckhout een nieuwe papa wordt genoemd omdat hij overweegt vier-vijfde te gaan werken, fronste ik diep. Ik vind het het vermelden niet eens waard, ik vind het een normale overweging voor een ouder.

Overwegingen van ouders. Daar wil ik het wel over hebben in dit stukje.

Een vriendin van me zet haar zoontje elke dag om 7 uur af in de crèche. Het mannetje heeft dan een zakje ontbijt bij, dat hij aan een tafeltje opeet met de andere kindjes. Vijf keer per week. Mijn vriendin gaat elke keer met een bloedend hart weg. Het duurt tot ze haar pc heeft opgestart op het werk en in haar eerste dossier duikt, voor dat ellendige gevoel een beetje wegebt.

Als mijn kinderen ziek zijn, laat ik ze wel eens bij een thuisoppas voor zieke kinderen. Hoewel ik de dienst volledig vertrouw en er ook heel tevreden mee ben, blijft de situatie zo dat ik mijn zieke kind – dat meestal wat hangeriger en aanhankelijker is dan anders en me meer nodig heeft dan ooit (ja, ik heb gevoel voor drama) – achter laat bij een wildvreemd iemand in mijn huis. Gelukkig een wildvreemd iemand met een interessante tas vol speelgoed en stickers, maar toch: een wildvreemd iemand. Afscheid nemen, mijn werkspullen pakken en de deur uit gaan, voelt dan als het meest onnatuurlijke dat ik kan doen als ouder.

Laatst moest ik zelf naar de therapeute. Ik had haast, moest mijn jongste zoontje nog naar de opvang brengen. Het was vrijdag, we waren beiden moe van de week. Ik keek naar hem en ik kon het gewoon niet: hem voor de vijfde dag op rij ‘droppen’ en uit handen geven. Dus ik gooide wat speeltjes in een tas, nam hem mee naar de therapie. Ik heb me niet eens geëxcuseerd ten opzichte van de therapeute. Ik heb gewoon een dekentje uitgespreid, het mannetje met zijn speelgoed en een doosje rozijntjes naast me gezet. Dat voelde goed, voor hem en voor mij. Zo hoorde het.

(Werkende) ouders, mannen én vrouwen, hebben wekelijks, misschien wel dagelijks, dilemma’s. Dilemma’s die pijn doen. Kiezen tussen je werk – wat in het beste geval een fijne vorm van zelfrealisatie is waar je betekenis in vindt en waarin je zin ervaart – en (de noden van) je kind en jezelf als ouder (want ja, ik heb het even hard nodig dicht bij mijn kinderen te zijn als omgekeerd!).

Wat doet het met ouders om elke keer een knoop door te hakken, waarbij je vaak tegen je instinct moet ingaan?
Wat doet het om telkens keuzes te moeten maken die indruisen tegen je gevoel – het ene gevoel (instinct, liefde voor dat wezentje dat je nodig heeft) of het andere gevoel (verlangen met je werk bezig te zijn, vooruitgang te boeken, te presteren, …)?
Wat doet het met mensen om in een wereld te leven en werken waarin wat belangrijk is tegenover elkaar lijkt te staan, elkaar lijkt uit te sluiten?

Gelijkheid, dat vind ik intussen normaal. Ik wil er zelfs niet meer voor op de barricades gaan staan. Ik wil wel pleiten voor maatschappelijke structuren die meer ruimte bieden om je instinct te volgen, door te zorgen dat verschillende elementen die van waarde zijn elkaar niet meer te hoeven uitsluiten. Het mag bijvoorbeeld ‘normaler’ worden om je kind de borst te geven in het openbaar, en mee te nemen naar afspraken als het enigszins mogelijk is. Maar ook de manier waarop we werken veranderen kan volgens mij die pijnlijke spanning tussen waarden die elkaar uitsluiten, opheffen. Dertig uren als het nieuwe voltijds. Het nieuwe werken – werken waar en wanneer we willen. Meer autonomie en eigenaarschap(*).

Stel je je eens voor wat het met ons zou doen om niet meer tegen onze eigen instincten te moeten ingaan. Om elkaar natuurlijk nabij te zijn, als ouders en als kinderen. Om te kunnen werken op een plek en moment waarop het voor jou prettig is, zonder dat je hart bloedt omdat je je kind weer eens voor dag en dauw hebt gedropt. Het is een utopie, I know, maar het is er één waarin we het niet meer over nieuwe papa’s moeten hebben. Iedereen nieuw, iedereen dichter bij zichzelf in plaats van verscheurd slalommend tussen de verschillende dingen die van waarde zijn in ons leven. Komaan, waar waren die barricades?

(*) Ik kan hier met enige bravoure een pleidooi houden voor autonomie en eigenaarschap voor professionals, waarvoor vertrouwen de eerste voorwaarde is. Tegelijk besef ik dat bijvoorbeeld bepalen waar en wanneer je werkt, voor slechts heel weinig banen haalbaar is. 30 uren per week werken echter… Dat kan voor ons allemaal!

Advertenties

28 gedachtes over “Instinct

  1. Je hebt helemaal gelijk, maar: in veel gevallen (en ik pleit jammer genoeg schuldig) is het zo dat het eigenlijk best wel mogelijk zou zijn om wat minder te gaan werken maar mensen willen méér. Eens een uitstapje, eens gaan eten, iets leuks voor jezelf kopen, … Het maakt dat we om al die dingen te kunnen ons in allerlei bochten moeten wringen.
    Ik weet dat dat niet bij iedereen zo is (en zeker niet bij jou) maar als ik zie hoeveel mensen er én in de krokusvakantie, in de “grote” vakantie en dan nog eens in het najaar op reis gaan dan stel ik mij toch vragen.

  2. Ik weet niet of die gelijkheid intussen al zo normaal is. Als dat zo zou zijn, waarom botsen we dan nog constant tegen dat glazen plafond, op alle vlakken?
    En een kwestie van te veel willen? Ik denk dat dat toch een minderheid blijft…
    Maar ik sta volledig achter de 30 urenweek en je pleidooi voor wat meer autonomie en eigenaarschap. Waar zijn die barricaden??

  3. Elke dag dilemma’s, ik word daar soms gek van. Het besef dat elke ouder elke dag met diezelfde dilemma’s worstelt, biedt geen troost, integendeel. Ik begrijp het niet, waarom onze wereld zo georganiseerd moet zijn dat je telkens moet kiezen en dus verliezen.

    • We moeten kiezen omdat we maar 24 uur in een dag hebben, en er gelijk 24 bij de kinderen, 24 op het werk/andere zelfrealisatie, 24 al sportend, 24 al cultuurminnend willen doorbrengen… Je moet kiezen omdat we van alles het beste willen, end at nu eenmaal niet kan.

  4. Je legt de vinger op de wonde. Het lijkt inderdaad utopisch, maar dat is het volgens mij niet. Wij kunnen als mensen de maatschappij creëeren die we willen. Er is alleen veel politieke wil voor nodig, en ook vanuit het bedrijfsleven moet daaraan gewerkt worden. Maar zolang die twee door het soort mensen gedirigeerd worden die daar allemaal geen graten in zien, gaat er niets vooruit. We hebben politici nodig die daar hun schouders onder zetten, en mensen die op hen stemmen.

    • Het is het wel als je rekening houdt met de basisnatuur van de mens. Zich willen onderscheiden is deel van onze natuur en drivers. Communisme was een soort vorm van wat je probeert te omschrijven. Het werkt niet. Want ik wil jouw job omdat die interessanter is en wil daar gerust twee uur langer voor werken ?

      • Dat zich willen onderscheiden deel is van onze cultuur, daar ben ik het niet mee eens. Lees bijvoorbeeld “Een tijd voor empathie”, een schitterend en zeer gefundeerd wetenschappelijk boek daarover door de Frans De Waal. Zeer warm aanbevolen!

  5. Die pijnlijke dilemma’s herken ik en ik ben ook van mening dat wat structurele aanpassingen zoals flexibel werken en een 30 uren week het gemakkelijker zouden maken. Daarnaast zijn er ook dingen die we zelf kunnen veranderen. Zo voelde ik vooral van mijn collega’s de druk om hard te werken, er werd namelijk nogal minachtend gepraat over een andere mama die tijdens het werk pauzeerde om te kolven en op tijd stopte om bij haar kindje te zijn. Daardoor voelde ik me in het begin schuldig als ik voor mijn kind koos ipv voor het werk. Mij bevrijden van dat schuldgevoel was heel moeilijk maar ik ben zo blij dat het gelukt is. Toch zou het nog beter zijn geweest als die collega’s (zonder kinderen) niet zo snel geoordeeld hadden over iemand anders zijn keuzes. De leidinggevende (een man!) was bij mij echter wel begripvol en stond toe dat ik af en toe een dagje thuis werkte om de combinatie werk en gezin te vergemakkelijken.

  6. Allerlei gedachten komen bij mij op bij het lezen van je blog. Herkenbaarheid in de eerste plaats. Ik kan het gevoel van verscheurdheid nog bijna fysiek oproepen, toen mijn chickens echt klein waren en ziek en ik ze toch moest achterlaten of ’s avonds doodmoe op een quasi lege speelplaats ging oppikken. Anderzijds, zoveel jaren en gescheiden, weet ik dat het misschien wel de verstandigste beslissing van mijn leven was om toch voltijds te blijven werken en financieel onafhankelijk te blijven
    Tegelijkertijd vind ik het ongelofelijk belangrijk om te blijven onderstrepen dat wat jij beschrijft als ‘vanzelfsprekend’, dat allerminst is: niet in de feiten vandaag-veel studies tonen dat aan- niet wereldwijd en al helemaal niet in een historisch perspectief. Hier is hard voor gevochten en hier moeten we voor blijven vechten, want het zijn verworven rechten, na een lange emancipatorische strijd.

  7. Ik heb mijn ontplooiing wat opzij gezet in functie van mijn kind,…omdat dat op die moment als juist aanvoelde, dus ik had de luxe niet te gaan werken wanneer hij ziek was of er tijdig was als hij naar het voetbal moest,..en als het had gekunnen was ik een thuismama geweest,…want een job is een luchtbel,……maar ik denk dat er velen nog niet achter zijn,…..maar dat is een andere discussie,….en dit is mijn persoonlijk gevoel en niks barricade materiaal :-),….

    • Ha, ik zie ook dat ook zo, die luchtbel!

      Over de 30-urige week: in de VS vindt men onze 40-urige werkweek heel kort en dus “luxe” (daar hebben veel mensen een dubbele baan of werken minstens 50 in hun enkele baan om de eindjes aan elkaar te knopen), dus het is maar waar je de scheidslijn van veel/te veel legt denk ik.

      • Ik denk niet dat het gaat over wat te veel is of niet voor een mens. Het gaat niet om luiheid, dat ik niet wil werken. Integendeel: ik doe ook veel uren per week en probeer ’s avonds mijn bijberoep op gang te trekken. Het gaat dus niet over die lijn van het individu. Het gaat wel om de vraag wat voor samenleving we willen. Waar de accenten moeten liggen. En dan denk ik dat het maatschappelijk krachtig zou zijn om een voltijds te creëren (bv 30 uren) waarbij mensen leefbaar kunnen werken en tijd en ruimte hebben om bv te zorgen. Dat dat iets normaals wordt, en niet enkel de keuze van een individu (die er dan vervolgens voor afgestraft wordt met het pensioen).

    • Dat kan voor jou persoonlijk zo zijn, miss, en dat respecteer ik. Ik vind het jammer dat je schrijft dat ‘velen er nog niet achter zijn’. Ieder zijn waarheid, mag dat? Voor mij is mijn job betekenisvol en zinvol, een kans tot zelfrealisatie en ik heb het geluk in een omgeving te werken waar ik geapprecieerd word. Dat is geen luchtbel voor mij.

  8. Wat mooi geschreven! Die dilemma’s, ik worstel er zo hard mee sinds ik mama ben. Ik heb dat constante schuldgevoel. Ik heb het geluk een job te hebben met veel autonomie, veel thuiswerk en flexibele uren en dat helpt zo hard! De meeste van mijn collega’s zijn echter mannen en mensen met oudere kinderen, dus ik voel me vaak schuldig omdat zij vaak s avonds werkgerelateerde dingen doen, of graag meerdaagsen doen voor het werk, en niet op tijd moeten vertrekken voor school/de opvang (de meeste van die mannen hebben vrouwen die dat doen…). Ik voel me schuldig omdat ik mijn kind belangrijker vindt maar ik voel me ook elke keer schuldig als ik in de creche kom en mijn kind is het voorlaatste (omdat ik thuiswerk is dat vaak al om 17u, ik snap niet hoe anderen dat doen). Mama zijn is bij mij vooral veel dilemma en schuldgevoel, ik hoop dat ik er beter in wordt 🙂.

  9. Pingback: Luchtbel – misssexandthecity

  10. Pingback: Het instinct van wie geluk heeft | Kleine Atlas

  11. Ik heb een profiel waarnaar gesmeekt wordt. Mocht ik wat rondzoeken, ik verdien een pak meer en heb een mooie auto voor de deur staan. En een job waar ik wellicht ook meer voldoening uit haal. En ook geen gezinsleven meer. De realiteit is dat ik een job heb die best oké is maar ook niet meer dan dat. Ik verdien voldoende maar wel een stuk onder wat ik zou kunnen verdienen, maar, vaste barema’s (overheid) dus geen mogelijkheden op dat vlak. Maar, ik moet maar 36 uur per week werken, heb in zekere mate flexibele uren, heb 35 dagen verlof per jaar en kan ook nog eens glijuren opnemen in verlof, moet niet in allerlei files pendelen naar een grootstad enzoverder.

    Het is mijn keuze het zo te doen en ik ben er niet 100% gelukkig mee (de centen kunnen mij worst wezen, de jobontplooing is een ander verhaal). Anderen doen het anders, elk maakt zijn eigen keuze. Kiezen is verliezen. Kiezen voor kinderen is verliezen, kiezen voor een leven zonder kinderen is dat ook. Ik zou de combinatie van een drukke (maar interessante) job en kinderen niet aankunnen. Misschien binnen een aantal jaar, als ze zelfstandiger zijn, wel.

    De gelijkheid tussen man en vrouw heeft ons voor problemen gesteld die er vroeger niet waren. Vroeger ging de man werken en bleef de vrouw thuis voor de kinderen, probleem kinderen opgelost. Nu gaan beiden werken, het kan financieel vaak ook niet anders, en moet er ook nog voor de kinderen gezorgd worden. Om nog te zwijgen van de massa’s éénoudergezinnen die het nog veel zwaarder hebben. Heel wat complexer, en de maatschappij reageert er traag op.

    Die gelijkheid tussen man en vrouw, daar zijn we helemaal nog niet. In jouw en mijn hoofd wel, maar in veel andere hoofden… Het feit dat Bart Eeckhout die 4/5de gaat werken “wereldnieuws” is zegt al genoeg.

  12. Ook ik herken die verdomde dilemma’s maar al te goed… Dat schuldgevoel… Vaak maken we het onszelf wel moeilijker dan het voor de kinderen eigenlijk is. Ik haast me vaak om mijn jongens zo vroeg mogelijk in de naschoolse opvang te gaan ophalen. Als ik er dan aan kom, zijn ze soms net met een spel begonnen… “Ben je er nu al, mama?”… Maar op woensdagnamiddag bijvoorbeeld gaan ze dan weer niet graag naar de opvang. Dan probeer ik mijn werk zo te regelen dat ik er voor hen ben. Dat lukt meestal wel, daar ben ik blij om. Ik ben ook wel van mening dat onze maatschappij omtrent dat soort onderwerpen verkeerd in elkaar zit!

  13. Het lijkt me super om niet steeds in allerlei spagaten te hoeven omdat je altijd het gevoel hebt iemand te kort te doen. Het nieuwe werken zoals jij het beschrijft; lijkt me een goed plan. of gelijkheid tussen mannen en vrouwen al zo normaal is? Ik denk dat daar ook nog wel wat te winnen valt. Maar waarschijnlijk helpt het nieuwe werken daar ook wel bij.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s