Prinses denkt door (2/4) – over harde en zachte therapie

In een eerdere post heb ik beschreven wat ik geleerd heb van een conflictsituatie waarin ik terecht gekomen was. In de reacties kwamen toen wat interessante ideeën, waar ik op doordenk… De eerste doordenkpost vind je hier. In deze post gaat het over mild versus hard, met betrekking tot therapie. Ik ga vertellen waarom een erg milde benadering voor mij niet de manier was om mijn eigen patronen te doorbreken, en ook waar mildheid dan wel opdook in het proces.


Een verhaaltje. Het was donker, het was december. Ik had een week lang gehuild thuis, ik wist van ellende niet meer waar kruipen. Dirk was verdwenen, en in mijn hoofd lag een inzicht binnen handbereik. Een inzicht dat me de stuipen op het lijf joeg. Iets dat ik niet durfde denken, maar als het waar was, moest ik het wel denken en moest ik er wat mee doen. Liever geloofde ik in wat ik mezelf al een tijdje voorhield: dat Dirk voor me zorgde en er voor me was, dat ik gewoon een heel moeilijk iemand was waar moeilijk mee samen te leven viel waardoor hij er soms vandoor ging, maar dat was dan mijn schuld.

Op dat moment wist ik dat hij me soms expres de crisis in joeg, en genoot als ik – mezelf totaal niet herkennend – op de grond van de keuken hysterisch lag te huilen. Op dat moment wist ik dat ik, in gesprekken over zijn leugens die overduidelijk waren maar die hij niet wou toegeven, uit mijn lichaam trad om me te beschermen (het voelt alsof er een stofzuiger achter op je hoofd staat en je gewoon uit jezelf gezogen wordt, en jezelf vervolgens van ver kan zien – je krijgt het er koud van en je voelt je lichaam niet meer). Op dat moment wist ik dat het hem goed uit kwam als ik niet in mijn kracht was, en dat hij me subtiel pootje probeerde te lichten als ik hem te sterk werd. En zo veel dingen meer.

Nu weet ik wat er aan de hand was, maar toen zag ik al die dingen en wist ik dat er iets verschrikkelijks was wat alles met elkaar zou verbinden, maar dat verschrikkelijke kon ik niet grijpen, ik kon er de vinger niet op leggen. Maar het moest wel. Ik heb in paniek naar mijn lieve therapeute gebeld, die geen plaats had voor me. Twee weken later, hij was terug en ik had ontdekt dat ik zwanger was, hebben we het er over gehad. Ik zei dat ik het gevoel had gek te worden, en zij vertelde me dat het vast te maken had met zwangerschapshormonen, en dat Dirk best aardig is en veel lieve dingen voor me deed en dat ik begrip voor hem moest hebben en zijn groei en mild moest zijn en ook ten opzichte van mezelf, …

Er was toen wel degelijk iets verschrikkelijks aan de hand. Zowel met Dirk als met mezelf. Ik wist het en tegelijkertijd had ik hulp nodig om het te zien en te interpreteren. Mijn lieve, begripvolle therapeute die me elke week vertelde goed in en uit te ademen, en geloofde in de goedheid van alle mensen, heeft me toen niet kunnen helpen.

Ik ben in therapie gegaan bij mijn holistisch therapeute. Daar zie ik elke keer (om de zes weken, financiële redenen) alle hoeken van mijn ziel. Niet omdat ze me hard aanpakt of onvriendelijk is, maar omdat ze durft met mij die diepte in te gaan. Mijn blinde vlekken duidt. Me laat formuleren waarom ik een prooi ben geweest voor iemand als Dirk. Me vraagt waarom het in het klein opnieuw is gebeurd met de ondeugdelijke man.

Dat is wat ik nodig heb. Niet iemand die me zegt diep in en uit te ademen en een stukje chocola bij de koffie te nemen en lief te zijn voor mezelf.

Waarschijnlijk is het anders als je in therapie gaat omdat je het te druk hebt en te perfectionistisch bent (wat een uitstekende reden is voor therapie en om aan jezelf te werken!). Dan is het aanmanen tot mildheid waarschijnlijk een heel belangrijk element in de behandeling. Alhoewel ik me ook afvraag of het niet gepaard moet gaan met werken aan gedachtenpatronen. Ik heb bijvoorbeeld lang vast gezeten in een soort slachtofferrol (ik moet altijd alles, ik ben moe, ik ben in de steek gelaten, …). Op deze blog kreeg ik veel lief begrip, maar ook sommige reacties over mijn eigen verantwoordelijkheid opnemen en de dingen zelf in handen nemen. Toen ik dat eindelijk een beetje begon te doen, hielp dat ontzettend.

Als je gedachtenpatroon is dat je niet mild kan zijn voor jezelf, is dat wat doorbroken moet worden. En dan is mildheid een belangrijk item. Maar dat was bij mij niet zo, ik moest andere dingen leren. (En als ik die geleerd heb, wil ik ook nog wel eens leren mild te zijn voor mezelf.)

Ik had met mijn milde therapeute kunnen eindigen in die slachtofferrol, ze bevestigde telkens maar hoe erg het allemaal was en dat ik lief moest zijn voor mezelf. Ik kwam vervolgens bij iemand anders terecht die meteen gilde dat ik in ziekteverlof moest voor minstens een half jaar na wat ik meegemaakt had – ik ben nooit meer terug gegaan naar deze persoon. Er is me inderdaad iets ergs overkomen en ik mag best lief voor mezelf zijn om daar wat overheen te komen. Alleen neigt dat tot settelen in een slachtofferrol en maakt die slachtofferrol me heel kwetsbaar om in een gelijkaardige situatie te verzeilen, of te blijven hangen in die rol en te stagneren in mijn groei. Het deed pijn en ik was het soms spuugzat, maar ik ben blij dat ik bij mijn holistisch therapeute onder ogen heb moeten zien wat er met mijzelf aan de hand is waardoor ik me inderdaad heb laten gek maken door Dirk, gillend op de grond heb gelegen en me heb afgevraagd of ik dat zelf was die zich zo gedroeg, en bij alles wat er gebeurde dacht dat ik het verdiende omdat ik vast lastig en moeilijk was. Met Dirk is er iets absoluut niet pluis, maar ik heb moeten leren zien dat er met mij ook iets aan de hand is, aangezien ik me grondig heb laten vernietigen door hem.

Voor wat ik nodig had, is die harde aanpak efficiënt gebleken. Misschien omwille van hoe ik in elkaar zit. Maar vast nog meer omwille van de extreme situatie waarin ik in verzeild geraakt ben met Dirk, wat met name een destructieve relatie was met een man waarvan ik oprecht geloof dat hij een antisociale persoonlijkheidsstoornis heeft. Ik heb heus niet bij de therapeut gezeten omdat ik moe was, of omdat ik werk en gezin moeilijk kan combineren. Alle respect voor mensen die dat wel met hun therapeut bespreken, maar bij mij was en is er gewoon meer (of ander) werk aan de winkel.

Mildheid heeft in mijn verhaal een heel andere rol gekregen. Op een gegeven moment, niet eens zo gek lang geleden, heb ik in een yoga-les een soort doorbraak gevoeld in mezelf. Wat er toen o.a. stroomde was mildheid, naar mezelf toe, maar ook naar Dirk toe. Ik heb me hevig verzet tegen dat gevoel, maar tegelijkertijd wist en weet ik dat die mildheid op een gegeven moment ook nodig was in het proces van helen dat ik doormaak.

Ik vond dat stromende gevoel van mildheid heel heftig, moeilijk te plaatsen. Het was niet bepaald een gezellig soort mildheid. Het dwong me op zijn beurt ook weer los te komen van mezelf, gedachten en gevoelens los te laten, dingen weer in beweging te laten komen. Maar ook dat was heel hard voor me. Die mildheid doorbrak o.a. het zwart-wit-denken (Dirk zwart, ik wit) en liet me aanvoelen dat Dirk in se een zwaar beschadigd kind is dat niet anders kan dan anderen proberen kopje onder te duwen om zelf boven water te blijven.

Mildheid en het niet-oordelen maar gewoon liefdevol aanschouwen van de dingen, zijn in mijn ogen dus ongelooflijke belangrijke stappen in een heel intens proces. Maar het is geen gun-jezelf-maar-een stukje-chocola-mildheid. Het is het stevigere werk. Het is mildheid-na-inzicht. En ik denk dat dat voor mij dus pas kon komen toen ik ander werk gedaan had. Zoals in spiegels kijken en daar zien wat ik liever niet wou weten.

Ik geloof misschien wel dat een therapie die te vlug inzet op mildheid, minder effectief is. Of voor mij zou het zo zijn. Ik denk dat zelfinzicht een eerste, pijnlijke stap is. En ook als je bij de therapeut zit omdat je werk en gezin niet goed gecombineerd krijgt, en altijd moe bent en het druk hebt, is het misschien niet heel slecht om een keer de diepte in te gaan. Over waarom je het gevoel hebt geen keuzes te kunnen maken, of waarom je moeilijk de consequenties van je keuzes kan aanvaarden etc. Ik weet dat ik het zelf ook leuker vind als anderen zeggen: ‘o, dat heb ik ook!‘. Of ‘arme jij…‘ in al zijn varianten. Maar dat helpt me in se niet zoveel vooruit…

Nog even ter verheldering: de harde aanpak waar ik het over heb, is geen onaangename therapie. Ik kom meestal totaal hypomaan buiten, omdat ik in staat ben door die therapie mijn eigen processen te zien, inzicht te krijgen in mijn ziel, een volgende stap te zetten in mijn groei, periodes te duiden waar ik doorheen ben gegaan, … Ik vind het heel intens en heftig, maar het is niet zo dat mijn therapeute me eens flink de waarheid zegt en ik maar moet slikken. Het is eerder alsof ze als een soort wijze vrouw helpt om mijn inzicht geboren te laten worden.

In post 3 in dit reeksje, ga ik het over keuzes hebben. Keep posted :). Dit is de doordenkpost waar ik het langst op gekauwd heb omdat ik niet echt op tenen wil trappen, dus er is veel aan gesleuteld.