Het putteke

‘Maar iedereen gaat dood, schatje. De meeste mensen wel als ze al héél oud zijn, hoor, dus jij gaat nog niet dood.’

Kleuterzoon kijkt verschrikt, en begint dan te jammeren: ‘Maar ik wil niet in een putteke! Ik wil niet in een putteke waar ik niet meer uit kan!’

Een ouder van een klasgenootje van hem is overleden. Ze gaan af en toe met de klas naar het kerkhof, en zo weet hij dat die ouder in een doos in een putteke ligt en daar niet meer uit komt.

‘Euh. Weet je schat, je lichaam ligt dan in dat putteke, maar euh… Je gedachten zijn dan bij Jezus. Eigenlijk ben je dan bij Jezus, ja.’ (Ik zeg wijselijk nu maar even niets over cremeren, en hoe leg je aan een vierjarige het verschil tussen lichaam en ziel uit?!)

‘Moet ik dan niet in dat putteke, moeke?’

‘Euh, ja, eerst wel, maar dan gaat je hoofd… Euh, ik bedoel, je gedachten bij Jezus. En die zorgt dan voor je. Voor iedereen. Daar mag je dan altijd blijven en dan ga je niet meer dood. Daar zijn we dan allemaal samen, snap je?’

‘Maar ik moet wel eerst in het putteke? Ga jij dan mee? Gaat Babybroer dan mee?’

‘…’

Hij begint te huilen. Ik kijk hem aan.

‘Babybroer, jij en ik gaan samen in dat putteke. En we maken het gezellig, joh, we nemen een dekentje mee. Goed?’

‘Ja, dat is goed. En we doen onze schoenen niet aan.’

‘Nee, onze schoenen niet.’

Iemand opvoedkundig advies?
Hij vroeg ook nog waar de babies vandaan komen. En waarom zaadjes niet hetzelfde zijn als pitten, en waarom er uit mijn eieren geen kuikens komen.

Zijn er mensen die kinderboekjes kunnen tippen over doodgaan en begraven worden (niet gewoon over verdriet dus, ook over de ‘technische’ kant van de zaak) en over voortplanting? Kleuterzoon is 4,5 jaar oud nu.

 

 

Advertenties

19 gedachtes over “Het putteke

  1. Oh jee, ik kan je niet helpen, sorry. Als deze gesprekken mij ook nog staan te wachten, dan kijk ik liever uit naar de reacties hier. Wie weet kan ik er ook iets van leren… Wat een idee om op regelmatige tijdstippen naar het graf van die overleden ouder te gaan… Als het is om het bespreekbaar te maken, is dan met 1 bezoekje niet voldoende? Enfin…

  2. Manu keirse heeft een keigoed boek geschreven over kinderen rouw en verlies. Hij gaf onlangs nog een gratis lezing via de opvoedwinkel. Ik heb daar heel veel van geleerd. … Vooral over kinderen de waarheid vertellen. 🙂 dikke zoen!

  3. Misschien eens vragen aan juf/meester wat zij daarover vertellen? Als ze wel vaker naar het graf gaan, zullen ze het daar verder toch ook wel over hebben. Of dat mag ik dan toch hopen, dat ze die gelegenheid aangrijpen om een en ander bespreekbaar te maken. Lijkt me minder verwarrend voor Kleuterzoon als je dezelfde uitleg geeft als in de klas.

  4. Ik heb er zelfs liggen denk ik. Van Nijntje is er eentje, Oma pluis is dood zou de titel kunnen zijn, maar ik ben niet helemaal zeker. Ik vraag het eens aan schoonbroer, die weet daar zeker een antwoord op. Mogelijk kan je ze dan wel een tijdje lenen.

  5. Mijn zoon is vijf en stelde ook al heel wat vragen over dit onderwerp. Ik weet niet of boeken je hier gaan helpen. Je vertelt de waarheid op jouw manier. Zo vertel jij over Jezus, waar daar bij mij geen sprake van is. En idd ze maken zich vooral zorgen over de praktische kant.
    Of ze zich niet gaan vervelen in dat putteke,enz… Toch wel een leuke leeftijd he

  6. Wij hebben het boekje ‘Rikkie en de eekhoorn’ en dat vind ik een heel toegankelijk en mooi boek. Zeker een aanrader.

    Wij zijn zelf niet gelovig en dat heeft uiteraard impact op wat we zeggen. Maar het maakt het er daarom niet makkelijker op uiteraard. Het is hier al een paar keer over de dood gegaan en meestal zeg ik iets in de aard van: ‘Als je dood bent, dan ben je er niet meer. Dan voel je niets meer, hoor je niets meer, kan je niets meer denken. Het is eigenlijk zoals toen je nog niet geboren was, dan was je er ook nog niet. Voor de andere mensen is dat heel verdrietig. Die missen je dan en huilen heel vaak. Dan moet je heel lief zijn voor die andere mensen, want die hebben veel verdriet.’ Tot nu toe lijkt ze het te snappen en ze stelt meestal geen verdere vragen. Maar ik denk dat dit misschien niet is wat jij graag zou zeggen aan je zoontjes.

    Wat voorlichting betreft: de uitleg is hier als volgt. Om een kindje te maken heb je een papa en een mama nodig. Ik leg ook wel uit dat twee mama’s en twee papa’s ook een kindje kunnen hebben (of één, of …), maar dat om het te maken er wel twee verschillende geslachten nodig zijn. Als die elkaar heel graag zien, knuffelen ze elkaar op een speciale manier (meer details heb ik nog niet gegeven, dat komt nog wel) en dan zit er en piepklein kindje in de buik van de mama. Dat groeit tot het groot genoeg is om geboren te worden. Over de geboorte en baby’s hebben ze al uitvoerig geleerd op school, en dat lijkt ze wel goed te snappen.

    Soms stelt ze ‘moeilijke’ vragen naar mijn aanvoelen. Zoals: ‘als er geen mensen zijn, is er dan nog leven’ of vragen over het heelal (de zon, de maan), hoe de aarde beweegt en waar alles ligt, enzovoort. Ik vind dat eigenlijk heel leuke vragen omdat ze je uitdagen iets moeilijks eenvoudig uit te leggen. Ik vind het echt leuk dat ze zo niuwsgierig zijn op die leeftijd. 🙂

  7. Toen mijn oma overleed, (de ‘oude oma’ van mijn kinderen, dus) zou ze gecremeerd gaan worden. Mijn kinderen vonden dat vreemd, wilden er heel veel over weten, ‘want deed dat dan geen pijn?’
    Ik heb toen verteld over een vlinder, die eerst een rups is. De oude oma kan je vergelijken met een vlinder. De cocon blijft hier, dat is het velletje van oma. Maar wat echt van oma is, het lachen, hoe lief ze was, hoe ze praatte, dat is de vlinder die weg vliegt.

    Liefs, Saskia

  8. het voelt alsof ik me heel persoonlijk opstel nu, want deze site heeft een heel groot deel van mijn hart gestolen, en een nog groter deel van mijn ideeën en praktische uitwerking van opvoeding.

    Als ik boeken nodig heb, of me afvraag wat er nodig zou kunnen zijn voor een bepaalde situatie ga ik al-tijd hier kijken.
    Zo ook nu dus. Over puttekes heb ik weinig gevonden, moet ik toegeven. Maar deze zijn misschien een aanknopingspunt? http://vanallemarktenthuis.com/charlotte-mason-mooie-boeken/11/#cmrouw (in het midden van de pagina, ongeveer)

    Dan voor het omgekeerde, die ‘voortplanting’, daar heb ik ook wat over gedacht. Uiteraard eerst naar mijn grote bron: http://vanallemarktenthuis.com/charlotte-mason-mooie-boeken/7/#cmbiologie (zoek maar even op ‘baby’s’). Maar wat ik ook interessant vond, misschien net iets neutraler, net iets minder rechtstreeks, is eens kijken naar dierenjongen, en hoe die er komen (zoek even op ‘Dekkers’).

    Verder: Medekind waant zich nog absoluut onsterfelijk en gedraagt zich alsof hij er altijd geweest is, dus geen gebruikt opvoedkundig advies. Maar ik zou denken: hou het onderwerp open en bespreekbaar. Wat je zegt, hoe je troost, het lijkt me bij een vierjarige nog niet al te veel uit te maken, wel dat het oké is daarover vragen te stellen, nu of later.

    En tot slot: ik vind het eigenlijk wél heel attent van de school om naar het graf van papa te gaan. Ja, dat kan best confronterend zijn voor (de ouders van) die negentien andere kinderen. Ik hoop wel dat de juf er inderdaad wat rond kadert. Ik ben eigenlijk voor alles wat de geconformeerde opstelling van gezinnen in een ander licht zet. Kan er iets op tegen zijn dat kindjes leren dat ze niet allemaal een mama en een papa hebben? Op voorwaarde natuurlijk dat het kindje in kwestie het niet confronterend vindt naar dat graf te gaan.

    PS Kuikentjes, dat is heerlijk!

  9. Voorlichting: “het ei van mama” legt het duidelijk en leuk uit, met tekeningen op kindermaat en leuke woorden voor alle onderdelen. Ik denk nog eens na over boeken over rouw, maar ik zou inderdaad eens vragen aan de leerkracht wat ze de kinderen vertelt… Mijn ervaring is alleszins dat je dit soort onderwerpen niet uit de weg kunt gaan. Soms heb ik zelfs liever dat ze die moeilijke vragen stellen, dan kunnen we het er tenminste eens over hebben. Ik heb liever dat ze de muizenissen in hun hoofd met me delen, dan dat ze er alleen mee blijven zitten…

  10. Moest lachen om de vraag waarom uit jouw eitjes geen vogeltjes komen. Mijn antwoord zou zijn: Uit slangeneitjes komen slangen, uit vogeleitjes komen vogels, uit krokodilleneitjes komen krokodillen en uit menseneitjes komen mensen. De kip misschien maar niet als voorbeeld nemen, anders moet je daar ook nog de voortplanting van uitleggen omdat je kind anders geen ei meer lust 😉

    • Hoi Doris! Niet lachen, maar toen ik zwanger was, kon ik geen eieren meer eten, om die reden ;). Ik moest gewoon zo intens aan kuikens denken, dat ik zelfs de geur van een ei niet meer verdroeg :).

  11. Ik wilde dat thema verzachten, als dat al mogelijk is, door te zeggen dat onze kat, ons konijntje, mijn oma, … sterretjes zijn geworden die ’s nachts om ter felst schijnen. Dat vond ikzelf best een troostende en fijne gedachte, vooral omdat wij niet gelovig zijn. Geen haar op mijn hoofd die eraan dacht aan mijn toen 4-jarige zoon uit te leggen dat men de grond in gaat en etc… Nu begint ie zich daar ook vragen bij te stellen natuurlijk. Hoe raak je zo hoog? Staat er ook een bedje in die ster? Is het daar dan altijd donker? Mag je daar met je speelgoed spelen? je alleen in zo’n ster? Waar zijn we dan overdag? En ga zo maar door. Daar sta ik nu mooi! Hoe leg ik dat uit? Moeilijke materie hoor….

    http://www.kroezels.blogspot.be

  12. Ik wilde dat thema verzachten, als dat al mogelijk is, door te zeggen dat onze kat, ons konijntje, mijn oma, … sterretjes zijn geworden die ’s nachts om ter felst schijnen. Dat vond ikzelf best een troostende en fijne gedachte, vooral omdat wij niet gelovig zijn. Geen haar op mijn hoofd die eraan dacht aan mijn toen 4-jarige zoon uit te leggen dat men de grond in gaat en etc… Nu begint ie zich daar ook vragen bij te stellen natuurlijk. Hoe raak je zo hoog? Staat er ook een bedje in die ster? Is het daar dan altijd donker? Mag je daar met je speelgoed spelen? Moet je alleen in zo’n ster? Waar zijn we dan overdag? En ga zo maar door. Daar sta ik nu mooi! Hoe leg ik dat uit? Moeilijke materie hoor….

    http://www.kroezels.blogspot.be

  13. Hier vertellen we onze tweeling van 6 dat het kerkhof een plaats is om eens extra te denken aan diegene die er niet meer is. Het beeld van een putteke zou beslist voor slapeloze nachten zorgen!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s